Een korte disclaimer vooraf, de stemmen in deze verkenningen zijn gegenereerd met AI via NotebookLM. Maar goed, stelt u voor, je scrollt door uw telefoon en u vindt een oude voicemail van een overleden familielid. Ja, dat is tegenwoordig een heel herkenbare situatie voor velen. Precies. Is het louter bewaren van die dierbare herinnering dan hetzelfde als het die stem aan een AI voeren, zeg maar, om een avatar te maken die weer nieuwe zinnen tegen u spreekt? Nee, absoluut niet. Daar zit echt een gigantische grens tussen. Welkom bij onze nieuwe diepgaande analyse. zoals foto's en stemopnames van overledenen willen bewaren of zelfs hergebruiken. Laten we dan meteen bij de basis beginnen. Waarom betekent technische toegang tot een account niet automatisch dat u de inhoudzomer mag gebruiken? Kijk, als nabestaande krijg je vaak de inloggegevens van iemand's telefoon of mailbox. Het voelt heel intuitief als of de inhoud van die account dan ook van jou is. Maar juridisch gezien is dat gewoon een grote misvatting. Het is dus eigenlijk alsof je de sleutel van een fysieke kluis erft. Juist, dat is een hele sterke vergelijking. Maar dat betekent natuurlijk niet dat alles in die kluis plot jouw eigen dom is om te publiceren. Precies, en die kluis analogie raakt meteen de kern van de Europese Privacy-wet, de AVG. Volgens overweging 27 van die wet geldt die namelijk niet voor overledenen. Wacht even. Als de AVG niet meer geldt voor overledenen, klinkt dat toch juist wel als of zo'n account een juridische vrijplaats wordt. Nou ja, dat zou je dus inderdaad denken, want dat is de valkuil. Een e-mail-account bevat namelijk bijna altijd correspondentie met levende personen. Oh, natuurlijk, de afsenders. Ja, de afsenders en ontvangers. En die persoonsgegevens in die mails zijn nog wel gewoon beschermd. Toegang, erfrecht en intellectuele rechten moet u dus strikt gescheiden houden. Oké, dus e-mails zijn deels afgeschermd. Maar stel dat we het over puur persoonlijk materiaal hebben. Ik hoor wel eens over de CNIL in Frankrijk met regels over de digitale dood. Daar moeten we in België heel erg mee oppassen. We mogen die Franse CNIL richtlijnen rondom de digitale dood echt niet zomaar als een Belgische procedure zien. Oh echt? Hoe zit dat bij ons dan? In België kijken we primaer naar het portretrecht. Volgens de FOD Economie blijft het recht tot 20 jaar na het overlijden bestaan. Maar als de familie dan toestemming geeft, zijn we daar toch? Was het maar zo simpel. Dat portretrecht staat namelijk weer helemaal los van het auteursrecht op de foto zelf. Het recht van de fotograaf. Exact. Laten we dan naar de meest extremen variant kijken. Wat als we van passief bewaren naar actief creëren gaan? Je bedoelt het maken van deepfakes. Ja, dus ik ben nog steeds gebonden aan de originele rechten. Ja, het heeft de auteursrechten of portretrechten van de basismateriaal nooit op. Een AI-doepassing wist de basisrechten niet uit. Wow. De technologie maakt nabootsing dus echt griezelig makkelijk, maar het beslist absoluut niet wat u gewild zou hebben. Nee. Daarom is het advies van Wikifin, waar het artikel naar verwijst, zo enorm belangrijk. Maak bij leven een inventaris voor uw notaris. Precies. Bepaal proactief zelf welke foto's in de familie mogen blijven en welke accounts strikt privé moeten blijven. En deel uw wachtwoorden via een veilig overdrag. Niet via een rond slingeren documentje op uw bureau. We regelen de overdrag van ons huis tot in de allerkleinste puntjes. Maar we aarzelen bij onze eigen stem. Een enorme blinde vlek. De cruciale vraag uit het interview om zelf over na te denken is deze. Wilt u uw nabestaande expliciet opdragen? Bewaar deze opname, maar laat mij geen nieuwe zinnen zeggen. Wat wordt uw digitale nalatenschap?