Nieuwe opdrachten beginnen bij de mensen die ze zullen uitvoeren

Een strategisch plan krijgt betekenis in een dossier dat op maandagochtend wordt geopend, een moeilijke vraag of een uitleg die moet worden herhaald. Het ontwerp 2027–2029 erkent die werkelijkheid. Het plaatst permanente vorming, talen, samenwerking tussen diensten en aanwerving centraal in de werking van het Instituut, vooral voor de nieuwe digitale domeinen.[2]

Breng de verschillende beroepen rond één casus samen

Een fictief voorbeeld: een onderneming vraagt of haar nieuwe instrument aan de regels voldoet. De ingenieur wil begrijpen hoe het werkt. De jurist onderzoekt verplichtingen en bevoegdheden. De econoom verduidelijkt de gevolgen voor de markt. De medewerker aan het onthaal moet uitleggen welke vragen onmiddellijk kunnen worden beantwoord. Deze perspectieven vullen elkaar aan wanneer zij vroeg samenkomen.

Deze bijdrage stelt daarom workshops voor met fictieve casussen op basis van geanonimiseerde echte dossiers, tijdelijke uitwisselingen tussen diensten en opleidingstijd die in de werklast is opgenomen. Zonder die vastgelegde tijd moet opleiding telkens wijken voor het volgende dringende dossier. Daarnaast stelt zij voor dat een collega die aan een Europese werkgroep deelneemt, in enkele gedateerde regels rapporteert wat hij daar heeft geleerd.

Wat de zaak Sewan kan leren

Rechtspraak kan dit gezamenlijke werk voeden, op voorwaarde dat zij volledig wordt gelezen. De zaak Sewan tegen het BIPT leidde tot twee arresten van het Marktenhof.

Op 8 maart 2023 handhaafde het Hof de vaststelling van de tekortkomingen. Het oordeelde wel dat de geldboete, die een strafrechtelijk karakter heeft, “niet naar behoren is gemotiveerd”: de beslissing verklaart niet waarom bepaalde verzachtende omstandigheden buiten beschouwing zijn gelaten, noch waarom het aangekondigde bedrag ongewijzigd bleef ondanks de corrigerende maatregelen van de operator. Het vernietigde de beslissing uitsluitend op dat punt, verwees de vaststelling van het bedrag terug naar het BIPT en veroordeelde het Instituut in de kosten.[8]

Op 20 maart 2024 bevestigde het Hof in een tweede arrest het beginsel en de evenredigheid van de geldboete, maar vernietigde het de verhoging wegens een verzwarende omstandigheid. De motivering onderscheidt twee zaken. Ten eerste de kennis van de regelgeving, waarop de beslissing zich beroept: “Dat Sewan de regelgeving kende, is niet abnormaal, integendeel.” Ten tweede het besef die regels te overtreden, dat het BIPT pas in zijn conclusies aanvoert: dat zou een opzettelijke inbreuk veronderstellen, die het Hof niet bewezen acht. Nalatigheid, zelfs onverschoonbare nalatigheid, is geen opzet. Omdat beide partijen gedeeltelijk in het ongelijk werden gesteld, werd geen rechtsplegingsvergoeding toegekend.[9]

De les is niet dat een argument nooit voor de rechter mag worden ontwikkeld. Zij is concreter: een verzwarende omstandigheid moet worden bewezen en een geldboete moet stap voor stap worden gemotiveerd. Een workshop kan die keten in deze twee openbare arresten volgen. Welk feit staat vast? Welke regel geldt? Waarom rechtvaardigt dat feit dat bedrag?

Deze arresten zeggen niets over de algemene kwaliteit van een team. Zij beantwoorden specifieke middelen in een specifiek dossier. Wat wordt bevestigd, is even belangrijk als wat wordt gecorrigeerd.

Meet wat helpt om beter te werken

Het ontwerp voorziet in indicatoren en periodieke evaluatie, en erkent tegelijk dat resultaten ook van externe factoren afhangen.[2] Voor toezichtstaken stelt de bijdrage indicatoren over het verloop van de procedure voor, niet over het volume: de behandelingstijd van een melding, de tijd tussen de afronding van het onderzoek en de beslissing, en het gevolg dat aan gevraagde correcties wordt gegeven. Een cijfer staat nooit op zichzelf. Minder meldingen kunnen wijzen op betere informatie, maar ook op een traject dat moeilijker te vinden is geworden.

De voorstellen in deze vier artikelen zijn van de auteur en komen uit de bijdrage die hij voor de BIPT-raadpleging heeft voorbereid. Zij verbinden het Instituut niet.