Persoonsgegevens · Artificiële intelligentie
Uw gegevens om AI te trainen: kunt u nog nee zeggen?
Ontdek dit artikel in audio of video
Europa bespreekt hoe persoonsgegevens voor AI mogen worden gebruikt. Een voorstel verandert op zichzelf uw bestaande rechten niet.
Stand van het dossierBronnen opnieuw geraadpleegd op 6 oktober 2026 · algemene informatie, afhankelijk van de concrete situatie.
01
Wat in Brussel wordt besproken
Op 21 september bekritiseerde noyb een Europees ontwerp over onder meer persoonsgegevens en AI. De organisatie publiceerde een compromisontwerp van het voorzitterschap van de Raad, gedateerd 3 september 2026. Haar bericht is een belangenstandpunt over onderhandelingen. Het is geen rechterlijke uitspraak en bewijst niet dat een wijziging al van toepassing is. Het politieke debat en het geldende recht moeten afzonderlijk worden gelezen. [2,3]
De inzet is concreet: onder welke voorwaarden zou een onderneming gegevens opnieuw mogen gebruiken voor AI, en hoe zou iemand dat gebruik kunnen betwisten? De definitieve tekst, aanneming en toepassingsdatum moeten worden gecontroleerd voordat een verandering van rechten wordt aangekondigd. Een onderhandelingsdocument volstaat daarvoor niet. [3]
02
Bezwaar heeft niet in elk geval dezelfde werking
De AVG blijft het vertrekpunt. Bij verwerking op grond van een gerechtvaardigd belang of een taak van algemeen belang voorziet artikel 21 in bezwaar wegens de specifieke situatie van de betrokkene. De verwerkingsverantwoordelijke moet dan stoppen, tenzij hij de in de bepaling bedoelde dwingende gerechtvaardigde gronden of behoeften in verband met rechtsvorderingen aantoont. Voor direct marketing geldt een afzonderlijke regel zonder die belangenafweging. [1]
Niet elke AI-training vereist dus noodzakelijk toestemming; evenmin maakt een beroep op gerechtvaardigd belang elke verzameling geoorloofd. Doel, noodzakelijkheid en betrokken belangen vragen onderzoek. Voor bijzondere categorieën gegevens gelden aanvullende voorwaarden. In advies 28/2024 benadrukt het Europees Comité voor gegevensbescherming een concrete beoordeling van modellen en verwerkingen. Dat gegevens openbaar staan, maakt onbeperkt hergebruik niet vanzelf rechtmatig. [1,4]
Wissing vragen en bezwaar maken zijn bovendien verschillende handelingen. Een verwijderd account bewijst niet dat eerder gebruik is teruggedraaid of dat een model opnieuw is getraind. Een bruikbaar antwoord verduidelijkt welke gegevens worden verwerkt, op welke grond en wat met uw verzoek gebeurt. Een technische belofte zonder controleerbare uitleg helpt daarbij niet. [1]
03
De Law Right-aanpak: bewaar verzoek én antwoord
- Zoek de juiste privacy-informatie: verantwoordelijke organisatie, doel, gegevenscategorieën, rechtsgrond en kanaal voor uw rechten. Bewaar een gedateerde kopie. Verstuur geen nieuwe gevoelige stukken om uw bezwaar uit te leggen als die daarvoor niet nodig zijn. Uw verzoek moet het probleem verduidelijken, niet de gegevensstroom vergroten.
- Formuleer precies wat u vraagt en bewaar de ontvangstbevestiging. Als artikel 21 relevant is, beschrijf dan uw specifieke situatie; veronderstel niet zonder meer dat de verwerking direct marketing betreft. Laat een weigering of onvolledig antwoord beoordelen aan de hand van de werkelijke verwerking en de bevoegde autoriteit.
- Breng als onderneming in kaart welke gegevens naar AI-diensten gaan en welk gebruik de overeenkomsten toestaan. Een besproken hervorming vervangt de verplichting om het huidige gebruik te beoordelen niet. De volgende stap is een gerichte controle, niet de conclusie dat alle bescherming verdwenen is.
Uw gegevens zijn geen detail.
Welke gegevens, welke actor, welk gebruik? Maak de verwerking eerst zichtbaar.
Verklarende visualisatie, zonder meting of individuele juridische conclusie.Bepaal vóór uw keuze welke verwerking plaatsvindt, op welke grond en welk recht u wilt uitoefenen.
Bronnen en controleOpen de bronnen +
- primaryRèglement (UE) 2016/679 · articles 5, 6, 9, 12–14, 17 et 21 · texte législatif ↗
- secondarynoyb · 21.09.2026 · position critique sur un projet, non droit adopté ↗
- primaryProjet de compromis de la présidence du Conseil · 03.09.2026 · 12535/26 · copie publiée par noyb, non droit adopté ↗
- primaryEDPB · Opinion 28/2024 · AI models and personal data · institutional interpretation ↗
