Creëren, overdragen, vergoed worden

Actualiteit die de creatie verheldert

In Mio/USM van 4 december 2025 benadrukt het Hof van Justitie dat creatieve keuzes in de vorm van het voorwerp herkenbaar moeten zijn. De bedoeling alleen volstaat niet. Het arrest betreft meubels; de methode is ook voor Belgische makers relevant: wijs precies aan waarvoor bescherming wordt gevraagd.

De Belgische ONB-zaak belicht vervolgens de toestemming. Op 6 maart 2025 wees het Hof een algemene overdracht bij reglementair besluit van naburige rechten van artiesten zonder hun voorafgaande toestemming af. De Raad voor de Intellectuele Eigendom onderzocht de gevolgen in zijn advies van 3 november 2025, dat de FOD Economie in januari 2026 toelichtte. Het advies is geen nieuwe wet.

Van de maker naar de rechten

Bescherming vereist geen verplichte registratie. Ontwerpen, gedateerde bestanden en uitwisselingen tijdens het creatieve proces kunnen helpen bewijzen wie wat heeft gemaakt. Bewaar de betrokken versie van het werk: een handtekening op een factuur beschrijft op zichzelf niet wat beschermd is.

Breng daarna de personen en handelingen in kaart: auteur, coauteurs, werkgever, vennootschap, opdrachtgever, uitgever. Een werk in dienstverband, een opdracht en een computerprogramma vallen niet noodzakelijk onder dezelfde overdrachtsregels. De kwalificatie komt vóór de clausule.

Een overdracht draagt vermogensrechten over; een licentie geeft toestemming voor gebruik. Leg de gewenste omvang vast en bewaar het akkoord. Auteurschap, morele rechten en de bevoegdheid om een werk te exploiteren zijn afzonderlijke vragen.